Główne tendencje w gospodarce

 Polska w I kw. 2009 r. z PKB o 0,8 % wyższym w porównaniu z I kw. 2008 r. jest w UE-27 jednym z trzech krajów wykazujących dodatnią dynamikę wzrostu gospodarczego (na Cyprze PKB wzrósł o 1,6%, a w Grecji o 0,3%).
 Spadek produkcji sprzedanej w przemyśle był w kwietniu znaczny, sprzedaży w handlu detalicznym niewiele niższy niż rok temu, a w budownictwie nieco wyższy.
 Roczna dynamika wzrostu cen konsumpcyjnych w kwietniu była nieznacznie wyższa, niż w marcu. Główną przyczyną były wyższe ceny żywności i wzrost cen regulowanych energii.
 Roczny wskaźnik spadku eksportu w marcu był niższy, niż lutym. Głębiej spadł import, co przyczyniło się do powstania, podobnie jak w lutym, nadwyżki na rachunku obrotów bieżących bilansu płatniczego.
 W dalszym ciągi obniża się zatrudnienie, wolniej rosną płace.
 Niższa dynamika wzrostu gospodarczego ogranicza dochody sektora finansów publicznych i wpływa na wzrost deficytu budżetowego.
 Aktualizowane prognozy wskazują na prawdopodobieństwo stopniowej stabilizacji i poprawy dynamiki wzrostu gospodarczego.
 Istotnym czynnikiem osłabiającym ujemny wpływ kryzysu na polską gospodarkę jest integracja z UE-27 i wykorzystanie środków z funduszy strukturalnych i funduszu spójności UE.
 Na łagodzenie ujemnych następstw kryzysu wpływa realizacja programów antykryzysowych.

GUS: natężenie niekorzystnych tendencji jest w Polsce mniejsze, niż w większości krajów UE
GUS: „W kwietniu br., w warunkach pogarszającej się sytuacji na rynkach światowych, w Polsce utrzymywały się niekorzystne tendencje w podstawowych obszarach gospodarki, przy czym ich natężenie było znacznie mniejsze niż w większości krajów UE. Nadal obniżała się w skali roku produkcja sprzedana przemysłu oraz sprzedaż detaliczna. Dalszemu osłabieniu uległo tempo wzrostu produkcji budowlano-montażowej. Przy znacznej dynamice cen towarów i usług konsumpcyjnych i wolniejszym niż w poprzednich miesiącach wzroście wynagrodzeń nominalnych, w mniejszym stopniu wzrosły wynagrodzenia realne oraz siła nabywcza emerytur i rent. Obniżało się przeciętne zatrudnienie w sektorze przedsiębiorstw. Po raz pierwszy od października ub. roku zmniejszyło się rejestrowane bezrobocie, było jednak wyższe niż przed rokiem. Słabsza niż przed rokiem kondycja finansowa przedsiębiorstw oraz negatywne zmiany na rynku pracy wpływały niekorzystnie na sytuację budżetu państwa.” 25 maj, str. 3, www.stat.gov.pl.

NBP i RPP o przyczynach osłabienia
NBP, Rada Polityki Pieniężnej: „Dane, które napłynęły od ostatniego posiedzenia Rady wskazują na utrzymywanie się recesji w Stanach Zjednoczonych i jej pogłębienie się w strefie euro. Jednocześnie część informacji dotyczących Stanów Zjednoczonych może sygnalizować pewien wzrost aktywności w tej gospodarce w nadchodzącym okresie, natomiast - mimo poprawy niektórych wskaźników koniunktury - prognozy wzrostu gospodarczego w strefie euro, będącej głównym partnerem handlowym Polski, zostały ponownie obniżone. Dalsze pogorszenie koniunktury obserwowane jest także w krajach Europy Środkowo-Wschodniej. Najnowsze informacje dotyczące sytuacji gospodarki polskiej potwierdzają, że aktywność gospodarcza utrzymuje się na niskim poziomie. W kierunku spowolnienia wzrostu oddziałuje spadek popytu związany z recesją za granicą, obniżanie się tempa wzrostu realnych wynagrodzeń gospodarstw domowych i gorsza sytuacja finansowa przedsiębiorstw, a także utrudniony dostęp do kredytu. Pomimo utrzymywania się nadpłynności sektora bankowego, podwyższona premia za ryzyko sprawia, że koszt kredytu pozostaje na stosunkowo wysokim poziomie. Czynnikiem dodatkowo ograniczającym popyt jest pogarszanie się nastrojów podmiotów gospodarczych. Jednocześnie informacje o sytuacji na rynku pracy potwierdzają dalszy spadek zatrudnienia oraz stopniowe obniżanie się dynamiki wynagrodzeń, co przyczynia się do zmniejszenia presji inflacyjnej.” Z „Informacji NBP po posiedzeniu RPP” , 27 maj 2008 r.”, www.nbp.pl

Według Centrum Analiz Społeczno-Ekonomicznych (CASE) poprawa zacznie się w trzecim kwartale 2009
CASE: „Zgodnie z naszą oceną gospodarka znalazła się w recesji w I kwartale 2009 r. Przemawiają za tym spadki po stronie podażowej w ujęciu kwartalnym i rocznym. Kredyt dla gospodarki realnej praktycznie zamarł w I kwartale głównie z powodów po stronie podaży, ale wiele firm zrezygnowało także z kredytu inwestycyjnego. Po stronie popytowej nastąpił gwałtowny spadek inwestycji w środki trwałe, ale jeszcze szybciej firmy pozbywają się nadmiernych zapasów. Po raz drugi krótkoterminowe prognozy pogorszyły się znacznie od poprzedniej prognozy CASE, chociaż zapewne właśnie zakończyła się ostatnia runda rewizji światowych prognoz wzrostu gospodarczego. To pogorszenie perspektyw u naszych najważniejszych partnerów w świecie stawia pod znakiem zapytania możliwość osiągnięcia dna recesji przez gospodarkę w drugim kwartale br.. Według naszej prognozy PKB zacznie słabo rosnąć dopiero w III kwartale, od IV kwartału jego dynamika będzie podnosiła się stopniowo, aby pod koniec 2010 r. zbliżyć się do dynamiki potencjalnej. Konsumpcja pozostanie filarem wzrostu gospodarczego mimo jej osłabienia dzięki obniżce PIT i znacznej rekompensacie dla emerytów, oraz podwyżkom płac, choć malejącym. W 2010 r. eksport i inwestycje publiczne w infrastrukturę będą prowadziły do przyspieszenia tempa wzrostu. Notabene, spodziewamy się, że wkład eksportu netto będzie dodatni. W II połowie 2010 r. może zacząć się ożywienie w inwestycjach prywatnych”.
Źródło: raport CASE, 27 maj 2009 r. - portal:www.case. research.eu

PKB w I kw. 2009 r. był w Polsce o 0,8 % wyższy w porównaniu z I kw. 2008 r.
GUS: ” Według wstępnego szacunku produkt krajowy brutto (PKB) w I kwartale 2009 r. był wyższy realnie o 0,8 %, w porównaniu z analogicznym okresem roku poprzedniego. Wartość dodana brutto w gospodarce narodowej w I kwartale 2009 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku, była wyższa o 1,2 %. Wartość dodana brutto w przemyśle spadła o 5,9 % w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku, natomiast w budownictwie wzrosła odpowiednio o 3,4 %. W sektorze usług rynkowych wartość dodana brutto w I kwartale 2009 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku, była wyższa o 3,1 %, w tym wartość dodana brutto w handlu i naprawach wzrosła o 1,9 %, natomiast w transporcie, gospodarce magazynowej i łączności o 0,3 %. Popyt krajowy w I kwartale 2009 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku, był niższy o 1,0 % przy wzroście PKB o 0,8 %. Spożycie ogółem w I kwartale 2009 r., w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku, było wyższe o 3,9 %, w tym spożycie indywidualne o 3,3 %, a spożycie publiczne wzrosło o 6,1%. Nakłady brutto na środki trwałe w I kwartale 2009 r. były wyższe o 1,2 %, w porównaniu z analogicznym okresem 2008 roku. Stopa inwestycji (relacja nakładów brutto na środki trwałe do produktu krajowego brutto w cenach bieżących) wyniosła 14,9 % wobec 15,1 % przed rokiem.” Z „informacji bieżącej GUS”, 29 maj 2009 r.., str. 2 i 3, www.stat.gov.pl

Obniżenie dynamiki PKB w Polsce było w I kw. 2009 r. mniejsze niż w większości krajów UE-27. Aktualne prognozy MFW, KE i OECD wskazują, że w 2010 r. dynamika PKB może być w Polsce dodatnia i wyższa w porównaniu z większością krajów UE-27.

W kwietniu 2009 r. utrzymał się obserwowany od października 2008 spadek produkcji sprzedanej przemysłu, znacznie większy niż w marcu, któremu towarzyszyło obniżenie zatrudnienia oraz słabnący wzrost wynagrodzeń.
Produkcja sprzedana przemysłu była w kwietniu 2009 r. o 12,4% niższa niż rok temu (w marcu o 2%). spadek w energetyce wynosił 7,6%, w górnictwie 21,1%. W porównaniu do marca pogorszyła się sytuacja w przetwórstwie przemysłowym (w marcu notowano spadek produkcji o 0,6%, w kwietniu o 12,6%). Po 4 miesiącach 2009 r. spadek produkcji wynosił 10%. Spośród głównych grup wytwórczości niższa niż przed rokiem była sprzedaż dóbr zaopatrzeniowych (o 15,5%) i inwestycyjnych (o 14,1%). W niewielkim stopniu zwiększyła się produkcja sprzedana konsumpcyjnych nietrwałych (o 2,6%) oraz dóbr konsumpcyjnych trwałych (o 0,3%). Po 4 miesiącach 2009 r. w większości branż dziedzin przetwórczego poziom produkcji był niższy niż rok temu, ale w 5 działach odnotowano wzrost produkcji (lub poziom był niewiele niższy niż rok temu. Były to: produkcja żywności i napojów, urządzeń elektrycznych, komputerów i wyrobów elektronicznych oraz sprzętu transportowego. Natomiast głęboki regres notowano w produkcji metali, maszyn, wyrobów z metali, pojazdów samochodowych, rafinacji ropy naftowej, odzieży .
Wydajność pracy w przemyśle mierzona produkcją sprzedaną na 1 zatrudnionego była w okresie styczeń – kwiecień 2009 r. o 6,3% niższa niż przed rokiem, przy spadku przeciętnego zatrudnienia o 4,1% i wzroście wynagrodzenia brutto o 5,5%.