Monitor kulturalny – X 2009

Po sukcesach dwóch poprzednich płyt (z nagraniami Preludiów Chopina oraz Sonat Haydna, Beethovena i Mozarta) Rafał Blechacz – zwycięzca Międzynarodowego Konkursu Chopinowskiego roku 2005 - postanowił uczcić nadchodzący Rok Chopinowski 2010 nagraniem obu Koncertów Fortepianowych Fryderyka Chopina. Znakomitemu polskiemu pianiście towarzyszy tu światowej sławy Concertgebouw Orchestra, która w zeszłym roku uzyskała tytuł najlepszej orkiestry świata (magazyn Grammophon - grudzień 2008), pod dyrekcją Maestro Jerzego Semkowa. Rejestracji albumu w Sali Concertgebouw towarzyszył koncert na żywo, którym Rafał Blechacz podbił serca holenderskiej publiczności.
Blechacz - już nie uczeń, a wirtuoz oddaje tej muzyce to co w niej najważniejsze – naturalność. Dynamikę i młodzieńczość (koncerty były pierwszymi znaczącymi utworami, które powstały po ukończeniu przez Chopina studiów), a także ujmujące piękno i liryzm w środkowych wolnych częściach obu koncertów.

Sceniczną adaptację jednej z najbardziej znanych polskich powieści – „Ziemi obiecanej” Władysława Reymonta, w reż. Jana Klaty, zrealizowaną specjalnie na potrzeby tegorocznej edycji łódzkiego Festiwalu Dialogu Czterech Kultur, od 25 września można oglądać na scenie Teatru Polskiego we Wrocławiu. "Ziemia obiecana" wg Jana Klaty - jednego z głośniejszych polskich reżyserów teatralnych młodego pokolenia, jest koprodukcją Festiwalu Dialogu Czterech Kultur, berlińskiego teatru Hebbel am Ufer i Teatru Polskiego we Wrocławiu. Nad sztuką razem z Klatą pracowali dwaj dramaturgowie - polski i niemiecki, polsko-niemiecka jest też obsada spektaklu. Sztuka ma odpowiadać na pytanie: Co wynika z konfrontacji XIX wiecznej legendy dynamicznie rozwijającego się, wielokulturowego miasta Łodzi z jego współczesnością? Reymont napisał „Ziemię Obiecaną” pod koniec XIX w. Pełnometrażowa ekranizacja powieści zrealizowana została w roku 1974 przez Andrzeja Wajdę i uznawana jest za jeden z jego najlepszych filmów. Akcja koncentruje się wokół losów trzech bohaterów: polskiego szlachcica, niemieckiego technika włókiennika oraz żydowskiego finansisty. Wspólnie stwierdzają: „Ja nie mam nic, ty nie masz nic, on nie ma nic. To razem mamy w sam raz tyle żeby założyć fabrykę!”. Klata, urodzony w 1973 roku, wydaje się reżyserem stworzonym do tego zadania. Często brał na warsztat klasykę, zarówno polską, jak i europejską. Dotykał też trudnych relacji polsko – niemieckich. Niedawno, we Wrocławskim Teatrze Współczesnym stworzył "Transfer!", opowiadający o losach przesiedlanych po II wojnie światowej Polaków i Niemców, ze scenariuszem napisanym na podstawie wspomnień i relacji samych wypędzonych, których reżyser zaprosił do udziału w projekcie.

Do 18 października w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki można obejrzeć wystawę „Najlepsze” – monograficzną prezentację prac Pawła Jarodzkiego, który debiutował w latach 80., jako twórca i lider legendarnej już wrocławskiej grupy Luxus.
Poza dokumentacją wczesnych prac artysty (głównie rysunków i komiksów) prezentowane są obrazy z ostatnich piętnastu lat. Pastisz poetyki pop-artu, wykorzystanie szablonów tworzonych na podstawie zdjęć prasowych ale i ornamentów czy roślin, nawiązywanie zarówno do popkultury, historii sztuki, polityki, wpadające w ucho prześmiewcze hasła – to tylko niektóre cechy tej inteligentnej i przewrotnej sztuki… Wystawie towarzyszy zaprojektowana prze artystę książka „The Street Wall Journal” z jego tekstami w jęz. pol. i ang.

Również w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki do 15 listopada można oglądać prace najbardziej interesujących twórców młodej polskiej sceny artystycznej zgłoszone do IV edycji odbywającego się raz na dwa lata konkursu Spojrzenia 2009 – Nagrody Fundacji Deutsche Bank. Wystawa jest prezentacją i uhonorowaniem najciekawszych postaw artystycznych, dzieł i twórców, którzy w sposób szczególny zaistnieli na scenie sztuki w ciągu ostatnich dwóch lat. Zwycięzca zostanie wybrany spośród wszystkich uczestników wystawy przez siedmiu członków Jury. Laureata poznamy 22 października 2009. Pierwsza nagroda w konkursie to 15 000 euro, drugą nagrodą jest pobyt studyjny w Villa Romana we Florencji. W tegorocznej edycji konkursu nominowano twórców, których podstawowym środkiem wyrazu jest film. Nominowani artyści: Wojciech Bąkowski, Olaf Brzeski, Bogna Burska, Wojtek Doroszuk, Anna Konik, Anna Molska, Zorka Wollny.

25. Warszawski Międzynarodowy Festiwal Filmowy odbędzie się w dniach 9-18 października 2009. W tym czasie będzie można obejrzeć filmy, z całego świata. Wśród nich znajdą się najnowsze obrazy Stevena Soderbergha, Lukasa Moodyssona czy Duncana Jone'a. Festiwal jest czołową imprezą w regionie, bodaj najważniejszą filmową imprezą w Polsce. Jego organizator – Warszawska Fundacja Filmowa – stara się prezentować najlepsze z całego świata filmy minionego i nadchodzącego sezonu. Festiwal to także możliwość spotkania z filmami, które mają niewielką szansę trafienia na polskie ekrany. Co roku organizowany jest plebiscyt publiczności na najpopularniejsze filmy. W programie jest pięć sekcji konkursowych, o różnym profilu. Prezentowane w nich filmy są oceniane przez pięć składów jury składających się z profesjonalistów: (m.in. Konkurs Warszawski – międzynarodowy konkurs pełnometrażowych filmów, zrealizowanych z myślą o ekranach kinowych, akcent położony jest na niezależne kino, ale i przyciągające szeroką publiczność; Konkurs Europejskich Filmów Krótkometrażowych; Konkurs Pełnometrażowych Dokumentów).

Wieczór „Tribute 2 Miles” oraz koncert Cassandry Wilson to największe atrakcje bogatej jazzowej jesieni w Warszawie. Artystycznie, bodaj najambitniejszym wydarzeniem będzie wieczór „Tribute 2 Miles” (4 listopada w hali Torwaru) - wielki koncert w hołdzie dla Milesa Davisa z okazji 50 rocznicy „Kind Of Blue” – jazzowego albumu wszech czasów. Tego wieczoru na scenie Torwaru wystąpią trzy super grupy, których liderzy byli związani z legendarnym Milesem w różnych okresach jego twórczości: Marcus Miller Tutu Revisited, Wayne Shorter Quartet oraz Jimmy Cobb’s So What Band. Niewykluczone, że w jednym utworze z zespołem Marcusa Millera zagra jako gość specjalny Michał Urbaniak, który wykonał solo na skrzypcach na płycie „Tutu” (1986). Urbaniak jest jedynym polskim muzykiem, który miał zaszczyt zagrać z wielkim Milesem. Organizatorem koncertu jest Agencja Akwarium Mariusza Adamiaka.
Dzień przed tym wydarzeniem, w Hotelu Hilton zaśpiewa Cassandra Wilson, która odwiedza nas regularnie co roku. Występ odbędzie się w ramach całorocznej prezentacji – Era Jazzu, a artystka promować będzie składankowy album "Closer To You: The Pop Side". Płyta zwiera covery piosenek takich artystów, jak U2, Bob Dylan, czy Van Morrison. Wokalistka dosyć często sięga w swojej twórczości do różnych gatunków muzycznych, nie bojąc się eksperymentować z bluesem, R&B, country czy wytrawną muzyką pop. Nagrania na "Closer To You: The Pop Side" pochodzą z płyt Cassandry wydanych pod skrzydłami wytwórni Blue Note, która w tym roku obchodzi 70. rocznicę aktywności na rynku.

Z dziełami jedynego Polaka, którego prace znajdują się w jednym z najznakomitszych muzeów sztuki XX-wieku - Muzeum d’Orsay w Paryżu, a w Polsce wciąż mało znanego, można się zapoznawać na wystawie „Bolesław Biegas: Warszawa – Płock – Paryż”.
(Muzeum Mazowieckie w Płocku, 15.11.2009 r. - 30.04.2010 r., Towarzystwo Historyczno-Literackie; Biblioteka Polska w Paryżu, 1.06-31.12.2010 r.).
Wystawa ma na celu przybliżenie szerszej publiczności twórczości i życia Bolesława Biegasa
(1877-1954) – jednego z najbardziej oryginalnych polskich rzeźbiarzy i malarzy osiadłych w Paryżu, we Francji podziwianego przez najważniejszych i najbardziej wpływowych krytyków sztuki, jak np. Guillaume Apollinaire. To pierwsza, tak duża prezentacja dzieł artysty w Polsce. Na wystawie pokazane zostaną obrazy i rzeźby ze wszystkich okresów jego pełnej symboli i natchnienia twórczości. Kolekcja pochodzi ze spadku przekazanego przez artystę Bibliotece Polskiej w Paryżu.