NOWOŚCI WYDAWNICZE – WIOSNA 2011:

DO OGLĄDANIA:
”Essential Killing" - reż. Jerzy Skolimowski - TiM Film Studio – DVD
Specjalna Nagroda Jury na MFF w Wenecji w roku 2010, Polska Nagroda Filmowa „Orzeł” 2011 w kategoriach: najlepszy film, reżyseria, muzyka i montaż). Przejmujące, niemal bez słów „małe-wielkie” kino. Niesłychanie prosta acz wieloznaczna w odbiorze historia anonimowego Afgańczyka (Vincent Gallo) wziętego do niewoli przez Amerykanów. Podczas podróży do Europy, gdzie ma być przesłuchiwany, ucieka. Rusza za nim pościg, a skazaniec toczy walkę o życie… Skolimowski – reżyser, scenarzysta i aktor, w latach 60. w Polsce zrealizował wg własnego scenariusza naznaczone silnym piętnem indywidualizmu filmy: „Ręce do góry”, „Bariera”, „Walkower” i „Rysopis”. Wszystkie opisywały uniwersalne historie człowieka „uwikłanego” w XX wiek – jego rozliczenia i tęsknoty. Swoim nowym filmem stary mistrz znów mówi nam coś ważnego o tajemniczym (dość często podszytym „anonimowym złem”) wieku w którym przyszło nam żyć… Warto pochylić się nad tym głosem i dobrze go zapamiętać. Czymś, co mnie nieodmiennie od premiery kinowej tego dzieła wciąż ujmuje, jest fakt, że Skolimowski traktuje polskiego widza XXI wieku tak, jak traktowało się go jeszcze w wieku XX… Niczego nie podpowiada. Kadry z tego dzieła stają się tu kartami zapisywanych chwil i nierzadko dość zmiennych nastrojów. Są też bez dwóch zdań znakomitym artystycznym kontrapunktem dla swojej epoki i świadczą o wielkiej oryginalności ich twórcy.

”Chrzest” - reż. Marcin Wrona – Best Film – DVD
"Chrzest" Marcina Wrony, uznany przez krytyków za jeden z najlepszych filmów na zeszłorocznym Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni, zrealizowany jest według scenariusza trzech autorów: Grzegorza Jankowskiego, Grażyny Treli i Dariusza Glazera.
Powraca w nim ulubiony motyw młodego polskiego reżysera, znany już z jego pełnometrażowego debiutu - „Moja krew” z roku 2009. I tu mianowicie naczelnym tematem jest śmierć i poświęcenie… Ten szczególny moment, w którym już wiemy, że tracimy, a jesteśmy dość zdumiewająco wznieść się ponad tę stratę… „Chrzest” to historia inspirowana prawdziwymi wydarzeniami. Głównym bohaterem filmu jest Michał (Wojciech Zieliński), chłopak z prowincji, który po kryminalnym epizodzie w rodzinnym miasteczku przenosi się do Warszawy. Rozpoczyna tu nowe, dostatnie życie jako biznesman, mąż i młody ojciec. Sielankę zakłóca pojawienie się Janka (Tomasz Schuchardt) – przyjaciela z dawnych lat…
Drugi film Wrony imponuje narracyjną sprawnością, formalną starannością i dobrymi rolami, także tymi drugoplanowymi (Adam Woronowicz, Michał Koterski). Formalnie kojarzy mi się z tym, co współcześnie dzieje się w kinie rosyjskim… Jak to jednak jest, że oglądając filmy tego reżysera wciąż zwracam większą uwagę na formę (by nie powiedzieć na dość puste, sterylne wnętrza apartamentów) niż na wnętrze… człowieka i jego prawdziwy dramat?

”Bajki dla dorosłych” – reż. Janusz Rzeszewski – TVP – DVD
Od kilku miesięcy bestseller na liście sprzedaży TVP. Cykl niezapomnianych, krótkich (ok.10 minutowych) programów satyrycznych, nadawany w latach 70, emitowany w niedzielne wieczory po „Dzienniku Telewizyjnym”. Narratorem cyklu był jeden z najlepszych polskich aktorów komediowych - Jan Kobuszewski (niedawno skończył 77 lat), który siedząc w wygodnym fotelu przedstawiał widzom prolog i epilog, każdą bajkę kończąc zaskakującą pointą - morałem, po której żegnał się z widzami zawsze w ten sam sposób - "Dobranoc Państwu". Morały, które wypowiada Kobuszewski warte są przemyślenia. Rzecz spodoba się i tym, którzy oglądać będą z sentymentem, ale i młodzieży nie znającej zupełnie polskiej rozrywki lat 70., a lubiącej surrealistyczne poczucie humoru… W obsadzie znani i lubiani polscy aktorzy: Bożena Dykiel, Bogusz Bilewski, Henryk Czyż, Lech Ordon, Bohdan Łazuka.

„Teatr Sensacji Kobra” – reż. Janusz Majewski, Józef Słotwiński, Andrzej Zakrzewski -
TVP – 3 DVD
W zestawie 3 prawdziwie kultowe „Kobry” (czyli kryminalne przedstawienia Teatru Telewizji z lat 60. i 70.). W szczytowym momencie swej popularności Teatr Sensacji "Kobra" osiągał 90 procent oglądalności. „Ludzie się na to spieszyli z pracy, ze spotkań. Ulice wyludniały się” - wspomina reżyser Jerzy Gruza. Dziś widzowie mogą być mocno zaskoczeni, iż spektakle z kilkoma aktorami w dekoracjach z „dykty” budzą nierzadko większą grozę niż współczesne thrillery. Teraz w roku 2011 znów możemy się ledwie na kilku przykładach przekonać, na czym polegał fenomen uwielbianej „Kobry”. Moim zdaniem, w czasach wszechobecnego niedostatku panującego w PRL, w sztuce, rozrywce zwyciężała jednak polska pomysłowość i polskie talenty… Talent Macieja Słomczyńskiego – wybitnego tłumacza i autora przełożonych na wiele języków kryminałów. Ich łączne nakłady osiągnęły kilka milionów egz. i wciąż cieszą się wielkim powodzeniem wśród miłośników zagadek. Joe Alex to pseudonim Słomczyńskiego, a zarazem postać literacka, główny bohater dwu zebranych tu kryminałów („Samolot do Londynu”, „Umarły zbiera oklaski”). Talent Janusza Majewskiego, ukrywającego się pod pseudonimem Patrick G. Clark – autora trzeciego w zestawie kryminału – „Upiór w kuchni”. Zabawne, ciekawe i inteligentne zwroty akcji trzymające widza w napięciu do końca to bezpretensjonalne dzieło polskich autorów. Po drugie – wspaniałe zjednoczenie wykonawcze, nie mające nic wspólnego z panoszącym się obecnie wyznaniem „mam talent” albo „wojowniczym” wyzwaniem „bitwy na głosy”… W „Kobrze” występowały największe gwiazdy polskiej sceny i filmu (m.in.: Danuta Szaflarska, Zofia Mrozowska, Mariusz Dmochowski, Igor Śmiałowski, Krzysztof Chamiec, Wieńczysław Gliński, Roman Wilhelmi, Jan Machulski, Marek Walczewski). Ich praca to prawdziwa klasa. Wdzięk, inteligencja i humor – jednym słowem kanon polskiej sztuki aktorskiej, bezlitośnie odsłaniający miałkość wielu współczesnych propozycji TVP. Nie zestarzeje się i za 50 lat…

”Medium” reż. Jacek Koprowicz – Galapagos - DVD
Film trafił na polskie ekrany w roku 1985 roku i został świetnie przyjęty przez kinomanów. Był opisywany był przez media jako "pierwsza polska produkcja w całości poświęcona tematyce okultystycznej", a i dziś obraz Koprowicza uznawany jest za najlepszy horror w historii polskiej kinematografii. Oglądając go po latach na DVD nie traci nic ze swej tajemnicy. Atutem filmu są: znakomici polscy aktorzy – Grażyna Szapołowska, Ewa Dałkowska, Władysław Kowalski, Jerzy Zelnik i Jerzy Stuhr, wespół tworzący prawdziwe kreacje, genialna muzyka autorstwa Krzesimira Dębskiego i sporo „wolnego miejsca w fabule”… W pewnym sensie, bohaterami dalekich planów w tym dziele są przecież nawet ogromne „milczące” żółwie, pływające sobie w wielkim akwarium… Akcja filmu rozpoczyna się 3 października 1933 roku w Sopocie, równo 36 lat po tragedii jaka pod koniec XIX wieku rozegrała się w willi należącego do Stefana Orwicza. Od samego początku wiadomo, że będzie to dla kilku nie znających się wzajem osób dzień szczególny…

DO POSŁUCHANIA:
Filip Wojciechowski – „Moments” – Polskie Radio – CD
Jaka szkoda, że tą najnowszą płytą Filip Wojciechowski nie złożył hołdu Chopinowi…
Przypomnijmy; w zeszłym roku nakładem Polskiego Radia ukazała się płyta tria Filipa Wojciechowskiego "Chopin" z jazzowymi transkrypcjami utworów Chopina, w aranżacjach lidera. Płyta niewątpliwie cieszyła perfekcją grania, ale mnie kompletnie nie zaskakiwała…
Na „Moments” jest wprawdzie tylko jeden moment chopinowski (Etiuda es-moll op.10 nr 6), za to absolutnie wszystkie jej momenty są wspaniałym i zwyczajnie pięknym przykładem, czym AD 2011 może być polska sztuka fortepianowa i jazzowa… No może ta bardziej „do filharmonii” niż do zadymionego klubu… Zróżnicowanie stylistyczne tej płyty i jej odmienne co rusz to nastroje sprawiają, że by cieszyć się tą muzyką trzeba jej słuchać w skupieniu. Uwagę zwraca też elegancja, pełne porozumienie i zgranie muzyków i ich kreatywność – płyta także kompozytorsko jest dziełem zbiorowym. Znakomitemu pianiście - Filipowi Wojciechowskiemu towarzyszą: perkusista Cezary Konrad, kontrabasista Paweł Pańta, grający na saksofonach tenorowym i sopranowym Marcin Kajper, Oscar Wojciechowski na gitarze akustycznej oraz trębacz Gary Guthman.

Mazolewski Quintet - "Smells Like Tape Spirit" - Mystic – CD
Wojtek Mazolewski, znakomity basista i lider Pink Freud - jednej z najciekawszych młodych formacji jazzowych w Polsce, zapragnął nagrać płytę będącą hołdem dla źródeł awangardowego jazzu. Skomponował utwory w duchu Johna Coltrane’a i Charlsa Mingusa (których zresztą w książeczce wymienia jako swych idoli) i trochę w duchu Krzysztofa Komedy (którego nie wymienia). Skompletował skład fajny, złożony z młodych, zdolnych i świetnie się rozumiejących muzyków (w zespole m.in. Joanna Duda – pianino; Marek Pospieszalski - sax, Oscar Torok – trąbka). Swoją nową płytę nagrał i zgrywał analogowo (co dało fantastyczny efekt – chropowatości, ciepła i bliskości starych, klasycznych płyt). Osiągnął więc bez dwóch zdań ujmujący klimat, w jakich powstawały klasyczne jazzowe płyty z lat 50. i 60. Jednak już po pierwszym przesłuchaniu b. ciekawie pomyślanej całości możemy zapytać na ile to wydawnictwo jest twórczych hołdem? Na ile osobistą podróżą do źródeł? A na ile kunsztownym, acz nazbyt wyczuwalnym naśladownictwem?

Marcin Wasilewski Trio – "Faithful” - Universal Music – CD
Nowy, już drugi, album formacji Marcin Wasilewski Trio nagrany dla prestiżowej niemieckiej wytwórni ECM. Skład tworzą, obok lidera i pianisty Marcina Wasilewskiego, kontrabasista Sławomir Kurkiewicz i grający na perkusji Michał Miśkiewicz. Na płycie oprócz utworów autorstwa lidera, znalazły się kompozycje Hermeto Pascoala, Hanssa Eislera oraz Paula Bleya. Tytułową zaś „Faithful” trio zaczerpnęło z albumu Ornette Colemana „The Empty Foxhole”. Po lekturze tej płyty, można wciąż z uznaniem powtarzać, że tak precyzyjnie grających, dojrzale (subtelnie a intensywnie) a przecież wciąż młodych jeszcze artystów, nie słyszy się nazbyt często na polskich płytach! A piękno – to tak charakterystyczne dla ECM - każdego wręcz z utworów to zasługa nie tylko lidera. Jednak mam przekonanie, że „Keith Jarrett po polsku” to nie wszystko, co może nam zaproponować Wasilewski i jego zespół…

Michał Lorenc – muzyka z filmu „Jan Paweł II. Szukałem Was…” – Polskie Radio - 2 CD
Polska szkoła kompozycji filmowej jest naszą wizytówką od kilku dekad. A Michał Lorenc jest jednym z najbardziej znamienitych jej przedstawicieli od dekad dwu. Ma też niewątpliwie dar pisania po prostu pięknych i zapadających w pamięć i serce tematów. Choć amerykański branżowy tygodnik „Variety” wiele razy porównywał go do Aarona Coplanda, a i jego nową muzykę – dotykającą czegoś nieuchwytnego a bardzo ważnego – można bez trudu porównywać z tematami ze słynnej „Misji” Ennio Morricone, mam przekonanie, że
nie w porównaniach tkwi tu siła… "Jan Paweł II. Szukałem Was..." to największe muzyczne przedsięwzięcie kompozytora od czasów jego nagrodzonego "Złotymi Lwami" w 2001 roku za najlepszą muzykę filmową "Przedwiośnia". W całym procesie nagrywania brało udział ponad stu solistów z Polski i z Kamerunu. Muzykę wykonują m.in.: Polska Orkiestra Radiowa, Orkiestra Kameralna Filharmonii Narodowej, Chór Cappella Corale Varsoviana, polski folkowy zespół "Desorient" oraz Chór "Kristus Nkukuma" z Kamerunu.

Waglewski – „The Best & The Rest” – QM Music – 2CD
Grupa Voo Voo istnieje nieprzerwanie już ćwierć wieku. To jedna najbardziej żywotnych i pracowitych marek w historii polskiej muzyki. W ich nagraniach usłyszeć można echa najróżniejszych światów, dziś już klasycznych, ale nade wszystko osobisty świat Voo Voo. W tej odsłonie dostajemy ciekawy i nieprzewidywalny przekrój przez dokonania bandu, którego liderem i głównym dostarczycielem materiału jest wyśmienity gitarzysta – Wojciech Waglewski. Na dwóch płytach znalazło się miejsce i na ballady, akustyczne granie z kwartetem smyczkowym, i na „żelazny kanon Voo Voo” (hity takie jak: „Esencja”, „Flota Zjednoczonych Sił”), i na rockowe, mocne-transowe szaleństwa, i na znakomite utwory instrumentalne, te mniej znane – filmowe. Całość jest zgrabną podpowiedzią, dlaczego to niektórzy (w tym niżej podpisany) uważają… że Waglewski cały jest the best!

Plateau - „Projekt Grechuta” – 4ever Music – CD
Jeden z największych polskich pieśniarzy XX w. – Marek Grechuta, w nowej interpretacji rockowej polskiej młodzieży – zespołu Plateau. Całość wyprodukował Wojciech Waglewski. Utwory, choć nagrane w dość zaskakujących, momentami nawet awangardowych wersjach, nie zostały pozbawione uroku nadanego im przez mistrza Grechutę. Dostajemy tu bowiem intrygujące zjednoczenie tego, co historyczne, a co się nie starzeje (mądre słowo i melodyjne kompozycje) z bezpretensjonalnym „ubraniem dzisiejszym”. Owo „nowe” to na pewno twórcze – często gitarowe, rockowe – brzmienie tych, bodaj najbardziej znanych polskich piosenek poetyckich. Gościnnie na płycie udzielił się jeden z muzyków z oryginalnego składu zespołu Anawa – flecista Jacek Ostaszewski. Oprócz niego, swoimi wokalnymi talentami album wzbogacili m.in.: Martyna Jakubowicz, Sonia Bohosiewicz i Wojciech Waglewski. Jednym słowem – Grechuta w kompletnie odmiennym „sosie”, nie odarty jednak z poezji.

Me Myself And I – “Takadum” - Creative Music Agency – CD
Podczas Warsaw Summer Jazz Days 2008 wielce udanie wystąpili przed samym Bobby McFerrinem! W zeszłym roku wykonali z kolei kompletnie niezrozumiały dla mnie ruch, występując w wielce mizernym telewizyjnym show „Mam talent”. Po czterech latach od powstania wreszcie na rynku pojawiła się ich debiutancka płyta, z wykonaniami wielkich standardów („Summertime”, czy „Route 666”) jak i autorskich hitów (np.„Skibaraba”). MMAI tworzy dziś dwójka wokalistów, którzy to prawie całą muzykę realizują na żywo swoimi głosami. To Magdalena Pasierska i Michał Majeran. Ich muzyka to mix jazzu, hip-hopu, etno i klasyki. Mix pełen dobrych muzycznych fraz i poczucia humoru. Słuchając ich nagrań, uczestnicząc w koncertach zespołu, na myśl przychodzą mi skojarzenia z fenomenalną wizytówką polskiej wokalistyki jazzowej - Novi Singers. Pasja improwizatorska, odkrywczość w posługiwaniu się własnym głosem, i po prostu radość śpiewania i swingowania – to wszystko znajdziemy u MMAI. Chce się do tej radości wciąż wracać!

Piaseczny / Soyka – “W stronę światła” – QM Music – CD
Płyta duetowa, na której wymienieni w jej tytule znani polscy wokaliści – Andrzej Piaseczny i Stanisław Soyka – nie spotykają się nawet w jednej z 9 zgromadzonych tu pieśni… Spotykają się za to z poezją Jana Pawła II, bo to muzyczna interpretacja (jako się rzekło – na dwa odrębne głosy) dość trudnych do wyśpiewania poematów Karola Wojtyły. Muzykę do tych słów napisali m.in. Seweryn Krajewski i Stanisław Soyka. Strona muzyczna wydawnictwa ma łagodny charakter. Polscy wokaliści jawią się tu jako dojrzali, doświadczeni ludzie, którzy wiedzą, co wyśpiewują… Dość dalecy od wszelkich trendów muzycznych - wierni sobie i słowu, za które się biorą. Soyka akompaniuje sobie przy pianinie. Piasecznemu towarzyszy delikatny zespołowy akompaniament, wzbogacony znakomitym kwartetem smyczkowym Royal. Całość wyprodukował Krzysztof Pszona, znany ze szlachetnej produkcji ostatniej płyty Seweryna Krajewskiego. Warto posłuchać – może trochę, jak pieśni starego dobrego znajomego który nie zadziwi, lecz zawsze znajdzie parę ciepłych słów i ponadczasowych, trafnych spostrzeżeń…

Habakuk – „Sztuka ulotna” – Mystic – CD
Polskie reggae, z międzykontynentalnym przesłaniem i polskim tekstem. Habakuk to zespół wywodzący się z Częstochowy. Jego nazwa pochodzi od imienia biblijnego proroka Habakuka. Działa już przeszło 20 lat. Właśnie nagrał 9 płytę, przypominając, że w reggae ważny jest rytm - to jedynie w świecie „bujanie”, ale też ważne jest słowo. I wierność sobie…
Trzon zespołu tworzą: Wojciech Turbiarz – wokal, gitara; Wojtek Cyndecki – bas; Jaromir Puszek – perkusja; Kordian Nowicki – gitara, wokal; Marek Makles – instrumenty klawiszowe. „Sztuka ulotna” zawiera kilkanaście premierowych kompozycji, których wspólnymi cechami są puls i energia. Dynamiczne rytmy i nowoczesne brzmienia sąsiadują tu ze spokojnymi, korzennymi wibracjami, a wszystko to przyprawione szczyptą dubowego aromatu. Istotę tej muzyki wyczuwa się natychmiast, gdyż pielęgnuje ona dziedzictwo. Muzycy z Polski zarażeni są tą samą pasją, która potrafi radość wykonania i puls pieśni wprząc w służbę muzycznego ducha…

Varius Manx – „Eli” – Sony Music Polska – CD
Polski pop na najwyższym poziomie - melodyjny, melancholijny i zajmujący. Mijają lata, zmieniają się wokalistki (obecna wokalistka zespołu – Anna Józefina Lubieniecka jest już czwartą), a Varius Manx pozostaje ten sam. Z miejsca rozpoznawalny i jakoś zupełnie czasem nienaruszony… Robert Janson – lider świętującego w minionym roku swoje 20-lecie bandu, okazuje się wciąż znakomitym autorem zgrabnych, melodyjnych piosenek, z których każda to potencjalny wielki przebój. „Eli” - pierwsza płyta Variusów od 7 lat to potrzebna rzecz. Czuje się tu pasję i emocję. Rzecz jest też ciekawa literacko – dojrzała, pełna zadumy i osobistych odniesień (w roku 2006 grupa miała poważny wypadek drogowy). A pisząc o czasie, życiu i miłości autorom tekstów (m. in.: Anita Lipnicka (pierwsza wokalistka Varius Manx), Jacek "Budyń" Szymkiewicz i sama Lubieniecka) udało się uniknąć sztampy i banału. Reasumując: dobre antidotum na większość polskich zespołów wyśpiewujących po angielsku krańcowe banały i imitujących popularne w muzycznym świecie zgrane konwencje.
Maciek Proliński